Jeśli używasz Linuksa na desktopie i nie wiesz co to X11 — prawdopodobnie nie musisz się tym przejmować. Jeśli wiesz co to X11 i masz starszy sprzęt albo specyficzną konfigurację monitorów — warto to przeczytać.
GNOME 50 które wchodzi do Ubuntu 26.04 i Fedory 44 usuwa sesję X11 jako opcję logowania. Zostaje Wayland jako jedyne środowisko graficzne dla GNOME. XWayland — warstwa kompatybilności dla starszych aplikacji — nadal jest dostępna, więc większość programów pisanych pod X11 nadal będzie działać.
Kogo to realnie dotyka? Użytkowników z proprietary sterownikami NVIDIA na starszych kartach gdzie Wayland nadal ma problemy z niektórymi konfiguracjami. Użytkowników narzędzi do nagrywania ekranu lub zdalnego pulpitu które nie zostały jeszcze zaktualizowane do Wayland. Użytkowników z konfiguracjami wielomonitorowymi mieszającymi różne odświeżania i skalowania gdzie Wayland czasem jeszcze się myli.
Jeśli masz standardowy setup z kartą AMD lub Intel — prawdopodobnie nic nie poczujesz. Wayland na tych kartach działa stabilnie od kilku lat.
Jeśli masz NVIDIA i nie jesteś pewien — przed aktualizacją Ubuntu 26.04 lub Fedory 44 sprawdź czy Twoja karta jest na liście obsługiwanych przez nowe sterowniki NVIDIA z obsługą Wayland. Nowe karty z serii RTX mają to dobrze opanowane, starsze GTX mogą mieć niespodzianki.
